Drukuj

zamach 18 brumaire'a9/10 listopada 1799r. (18/19 Brumaire'a roku VIII) - zamach stanu dokonany przez generała Bonaparte - obalenie dyrektoriatu i ustanowienie konsulatu.
Po otrzymaniu wieści o klęskach armii francuskiej w Italii, Szwajcarii oraz nad Renem  Napoleon Bonaparte opuścił Egipt i 9 października 1799r. dotarł do wybrzeży Francji. Po drodze do Paryża spotkał wiwatujące na jego cześć tłumy, które widziały w nim osobę mogącą zaprowadzić porządek i zapewnić bezpieczeństwo kraju.


W Paryżu dzięki wsparciu Sieyès'a, Talleyranda oraz kilku generałów stworzył podwaliny pod przyszły zamach. Dwa tygodnie później brat Napoleona - Lucjan - został wybrany przewodniczącym Rady Pięciuset. Sam Napoleon pozostający początkowo w cieniu postanowił podjąć interwencję. 19 Brumaire'a wystąpił w Radzie Pięciuset, zrobił jednak mierne wrażenie i omal nie został zasztyletowany przez frakcjonistów jakobińskich. Napoleona uratowali grenadierzy, którzy wynieśli go z gmachu. Bonaparte wezwał na pomoc Murat'a, który na czele uzbrojonych w karabiny i bagnety grenadierów wbiegł na salę obrad wypowiadając słynne słowa: "Wyrzucić mi tych łobuzów".
Po rozpędzeniu posiedzenia zamachowcy doszli do wniosku, że przejęcie władzy to dopiero pierwszy etap i w zasadzie należy nadać mu jakieś pozory legalności. Pochwycono więc kilkudziesięciu członków Rady, doprowadzono na salę posiedzeń i zmuszono do przyjęcia uchwały oddającej władze trzem konsulom: Sieyèsowi, Roger-Ducosowi oraz Bonapartemu.  

źródło: R. Bielecki, Encyklopedia wojen napoleońskich, W-wa 2002