Drukuj

Domingo8 września 1799 r. na terenie Republiki Batawskiej (Holandia) powstała Legia Naddunajska. Szeregi formacji zasiliły odziały Polaków zbiegłych z armii austriackiej i rosyjskiej, bądź żołnierze pochodzenia polskiego wzięci do niewoli francuskiej. Dowództwo nad Legią objął gen. Karol Otto Kniaziewicz.


Legia składała się z 4 batalionów piechoty, 4 szwadronów jazdy i kompanii lekkiej artylerii - łącznie liczyła 5970 żołnierzy. Przydzielono ją do armii gen. Massény z zakładami w lotaryńskim Phalsburgu. Początkowo znajdowała się w opłakanym stanie. Brak pomocy materialnej groził wkrótce jej rozpadem. Od rozwiązania uchronił Legię powrót Napoleona do Francji i przejęcie przez niego władzy. 


Legia Naddunajska Legia Naddunajska
Legioniści Legii Naddunajskiej

Kniaziewicz osobiście udał się do Pierwszego Konsula i wyjednał pieniądze, obietnicę żołdu i zatwierdzenie przydziałów oficerskich. Znalazło się tu wielu świetnych oficerów z Fiszerem, Gawrońskim, Sokolnickim, Godebskim na czele. Był tu też polski Żyd, kapitan Berek Jaselewicz i kilku jego pobratymców, żołnierzy i lekarzy.

Kniaziewicz
Portret gen. Kniaziewicza

Legioniści walczyli w latach 1800-1801 przeciw armii austriackiej (reńskiej). Pomogli odnieść zwycięstwo w bitwie pod Marengo oraz pod Hohenlinden. Po pokoju w Lunéville legia skierowana została do Włoch. Wielu legionistów, łącznie z Kniaziewiczem, podało się do dymisji, wyrażając tym swój protest przeciwko pominięciu sprawy polskiej w układach pokojowych z Austrią.
Po odejściu Kniaziewicza oraz znacznej części legionistów, legia przeformowana została w 3 półbrygadę polską, a następnie w 113 półbrygadę francuską. Półbrygadę pod dowództwem generała Władysława Franciszka Jabłonowskiego wysłano w 1801 na San Domingo (Haiti), gdzie zostali zdziesiątkowani przez choroby tropikalne i walki z miejscową ludnością, sprzeciwiającą się francuskiemu panowaniu. Formalnie Legia Naddunajska przestała istnieć w roku 1802.

 

żródło: R. Bielecki, Encyklopedia wojen napoleońskich, W-wa 2001