11 sierpnia 1809 r. - Bitwa pod Almonacid de Toledo w Hiszpanii. Po nierozstrzygniętej bitwie pod Talaverą angielskie oddziały Wellingtona wycofały się do Portugalii pozostawiając hiszpański korpus gen. Venegasa. Wykorzystał to francuski marszałek Victor, uderzając na Hiszpanów.

 

Główny trzon korpusu pod dowództwem gen. Sebastianiego (20000 żołnierzy) wspierany przez polskie pułki piechoty (4, 7 i 9 pp) oraz pułk ułanów nadwiślańskich ruszyły na pozycje hiszpańskie pod Almonacid. Do największych walk doszło na prawym skrzydle sprzymierzonych obsadzonym przez Polaków. 7 i 9 pułk uderzyły centralnie na pozycje hiszpańskie w pobliżu zamku. 7-my pułk niebawem osaczony przez kawalerię przeciwnika z trudem odparł atak. W walce na bagnety Polacy odepchnęli Hiszpanów z zajmowanych pozycji. Generał Venegas rzucił przeciwko nim kolejne pułki piechoty oraz korpuśną jazdę. Polacy ponieśli ciężkie straty. W tym samym czasie ułani nadwiślańscy wyszli na tyły Hiszpanów bezpośrednio zagrażając  ich pozycjom. Uderzenie to przełamało obronę przeciwnika, który zmuszony został do odwrotu.

Naoczny świadek tych wydarzeń kronikarz 9. pp, Józef Kozłowski tak pisał: Pułk 9-ty stracił w zabitych oficerach, jak następuje: szefa batalionu 1-go, Sielskiego, kapitanów: Kownackiego, grenadyerów, Zalewskiego i Stablewskiego, poruczn. grenad. Gorzyńskiego. Pułk 7-my prócz pułkownika Sobolewskiego, jak nadmieniłem wyżej, utracił podpułkownika Łubę, porucznika Gajewskiego i Wiśniewskiego, kapitana. Pułk 4-ty także utracił oficerów, lecz nie pamiętam ich nazwisk. Cała zaś dywizya polska straciła przeszło trzystu żołnierzy w zabitych. Ja, co to piszę, odbierając jak wyżej wzmiankowaną górę przedzamkową, dostałem mocną kontuzyę od kuli karabinowej w lewe ramię, która uderzyła w szlifę opuszczoną na ramieniu. Gdyby nie ta zasłona, możeby ramię była strzaskała.
Straty poniesione przez obie strony były dosyć wysokie. Hiszpanie stracili około 2000 żołnierzy. Wojska francusko-polskie około 1500.

 

Plan bitwy pod Almonacid
Plan bitwy pod Almonacid de Toledo



Źródła:
Historya 1go potem 9go pułku Wielkiego Księstwa Warszawskiego napisana przez Kozłowskiego kapitana grenadierów tegoż pułku a później kapitana inwalidów, Poznań-Kraków 1887,
M. Kukiel, Dzieje oręża polskiego w epoce napoleońskiej, Poznań 1912/repr. 1996,
R, Bielecki, Encyklopedia wojen napoleońskich, W-wa 2001.